Bazylea 3 daje nowy instrument dla nadzoru
W grudniowych propozycjach Bazylei (BCBS nr 165) pojawiła się dość niejasna idea Capital Conservation, która dawała możliwość nadzorowi wpłynięcia na zwiększenie adekwatności kapitałowej. W sierpniowej propozycji (BCBS nr 172) Komitet Bazylejski wyjawił jak CC może zostać wykorzystane przez nadzór krajowy i co ma wspólnego ze wskaźnikiem akcja kredytowa/ PKB.
Po pierwsze nadzór będzie mógł wpłynąć na to jaki udział zysku bank będzie musiał zatrzymać w zależności od kilku czynników. Osobiście uważam, że taki zapis przy odpowiednich kalibracjach kolejnych wskaźników będzie dotyczył niewielkiej części banków spółdzielczych.
Do wyjaśnienia jak taki mechanizm (określania ile dany banku musi zatrzymać zysku) należy wprowadzić kilka pojęć. Pierwszym niech będzie umownie nazwany Dodatkowy Wymóg w skrócie DW. Będzie to wartość procentowa, która będzie dodana do wskaźnika Tier 1. Banki o wskaźnikach Tier 1 powyżej 8%+DW nie będą ponosić żadnych konsekwencji, co będzie dotyczyć prawdopodobnie znaczną większość banków spółdzielczych. Co z tymi, których wskaźnik będzie w przedziale 8% – 8%+DW (bo te, które mają mniej już będą wiedziały co należy robić)? Będą one zmuszone zatrzymać część swojego zysku w zależności od tego ile procent stanowi ich nadwyżka powyżej 8% wskaźnika Tier1 do DW. Przykładowo, jeśli DW wyniosłoby 10%, a Bank X ma 12% wskaźnika Tier 1 to nadwyżka nad Tier 1(którą umownie nazwiemy NT) wyniesie 40%. Taki wynik NT będziemy musieli porównać z przedziałami, które zaproponuje nadzór. Komitet Bazylejski zaproponował obecnie następujące:
0-25% – zatrzymujemy 100% zysku
25%-50% – zatrzymujemy 80% zysku
50%-75% – zatrzymujemy 60% zysku
75%-100% – zatrzymujemy 40% zysku.
Tak jak wspomniałem wcześniej, jeśli mamy powyżej 100%, czyli powyżej min. 8%+DW mamy pełną dowolność w dysponowaniu swoim zyskiem.
Następnie pozostaje kwestia ustalenia wielkości DW. Nie jest to sprawa wyłącznie nadzoru. Nadzór nadaje maksymalne DW i tu pojawia się kwestia wskaźnika akcja kredytowa/ PKB.
Wymogiem jest ustalenie luki pomiędzy trendem tego wskaźnika a jego aktualną wartością. Lukę tą nazwijmy umownie L, będzie ona wyrażona w procentach. Kolejnym obowiązkiem nadzoru będzie ustalenie ram, w których może się kształtować nasze L. Dla przykładu przyjmijmy, że L może przyjąć martwość maksymalną 12%, a poniżej 2% DW będzie przyjmować wartość 0. Na pierwszy rzut oka widać, iż od przyjętych ram dla L będzie zależeć czy DW w ogóle się pojawi czy może przyjmie wartość zerową. W przypadku kiedy mamy do czynienia z luką L powyżej lub równą 12% DW wyniesie w naszym przykładzie maksimum, czyli umówione wcześniej 10%. Co stanie się jeśli luka L wyniesie 6%? Należy liniowo odnieść wartość DW do wartości przedziału (w tym przypadku dla uproszczenia przykładu 12%-2%, czyli 10%), a następnie do L. W praktyce w tym przypadku mamy (10/10)*6%, czyli w tym przypadku DW wyniesie 6%.
Jakie to będzie mieć skutki dla naszego Banku X? DW wyniesie 6%, nasz Bank posiada nadwyżkę 4%, czyli NT wyniesie 66,6%. Oznacza to, że Bank będzie zobowiązany zatrzymać minimum 60% zysku.
Podsumowując narzędzie Capital Conservation w połączeniu ze wskaźnikiem akcja kredytowa/ PKB może być skutecznym „przekonaniem” banków do pozostawienia jak największej części zysku w banku (był z tym dość duży problem w sektorze banków komercyjnych w czasie kryzysu). Oczywiście skutki wprowadzenia takiego narzędzia będą zależały od dobrego skalibrowania wszystkich wskaźników oraz przedziałów. Obecnie podane są jedynie propozycją, a mój przykład ma na celu przybliżenie metody funkcjonowanie tego mechanizmu. BPS wyrazi z pewnością uwagi dotyczące wdrożenia tej propozycji i jej potencjalnych skutków dla banków spółdzielczych i gospodarki. Odnośnie dalszych zmian w projekcie trzeciej Bazylei dodam, że idą one w kierunku łagodzenia stanowiska, a zmiany w szczegółach podam w następnych wpisach. Niemniej szczegółowa analiza postępów prac i wpływu na banki spółdzielcze zostanie przedstawiona w oficjalnych strukturach zrzeszenia BPS, więc nie będę podawał dokładnych wyliczeń przed tym terminem.
Niemniej w razie sugestii, pytań lub błędów w interpretacji proszę o kontakt lub komentarz.
